Том 1 № 1 (2026): КОМПЬЮТЕРНАЯ ЛИНГВИСТИКА: ПРОБЛЕМЫ, РЕШЕНИЯ, ПЕРСПЕКТИВЫ
Статьи

KORPUSGA ASOSLANGAN YONDASHUV: NERNI N-GRAMM METODIDA ANIQLASH

Botir Elov
Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti
Биография

Опубликован 2026-05-31

Ключевые слова

  • korpus lingvistikasi, NER, n-gramm, o‘zbek tili, nomlangan obyekt, NLP, trigram.

Аннотация

Mazkur maqolada korpusga asoslangan yondashuv doirasida nomlangan obyektlarni aniqlash (Named Entity Recognition – NER) masalasi n-gramm metodlari yordamida o‘rganiladi. Tadqiqotda o‘zbek tili matnlari asosida shaxs nomlari, geografik nomlar, tashkilot nomlari va boshqa nomlangan birliklarni aniqlashda unigram, bigram va trigram modellarining samaradorligi tahlil qilinadi. O‘zbek tilining agglutinativ xususiyati, so‘z shakllarining ko‘pligi hamda lotin va kirill yozuvlari o‘rtasidagi tafovutlar NER tizimiga ta’sir qiluvchi omillar sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, trigram model asosida korpus chastotalariga tayangan holda nomlangan birliklarni aniqlash yuqoriroq aniqlik ko‘rsatgan.