Articles
Published 2026-05-31
Keywords
- qo‘shma gap, struktur model, sintaksis, formal-funksional tahlil, dependency parsing, korpus lingvistikasi, mashinaviy tarjima.
Abstract
Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi qo‘shma gaplarning struktur modellarini tizimli ravishda o‘rganish masalasi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda qo‘shma gaplar uch asosiy turga – ergashgan, bog‘langan va bog‘lovchisiz qo‘shma gaplarga ajratilib, har bir tur uchun formal-struktur modellar ishlab chiqilgan. Modellar sintaktik komponentlarning (ega, kesim, aniqlovchi, to‘ldiruvchi, hol) kombinatsiyasi asosida jadval ko‘rinishida ifodalangan. Ushbu yondashuv qo‘shma gaplarning formal-funksional xususiyatlarini aniqlash bilan birga, ularni kompyuter lingvistikasi doirasida avtomatik tahlil qilish imkoniyatlarini kengaytiradi.