Том 1 № 1 (2026): КОМПЬЮТЕРНАЯ ЛИНГВИСТИКА: ПРОБЛЕМЫ, РЕШЕНИЯ, ПЕРСПЕКТИВЫ
Статьи

TABIIY TILNI QAYTA ISHLASHDA PREDIKAT – ARGUMENT MODELI

Shahlo Xamroyeva
Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti
Биография

Опубликован 2026-05-30

Ключевые слова

  • Predikat–argument modeli, semantik tahlil, axborotni ajratib olish, mashina tarjimasi, savol-javob tizimlari, PropBank, AMR, UMR, semantik reprezentatsiya, neyron tarmoqlar, diskurs tahlili, semantik rollar.

Аннотация

Ushbu maqolada tabiiy tilni qayta ishlashda predikat–argument modelining nazariy asoslari, qo‘llanilish sohalari va ahamiyati tahlil qilinadi. Modelning Semantic Role Labeling, axborotni ajratib olish, savol-javob tizimlari hamda mashina tarjimasidagi o‘rni keng yoritiladi. Shuningdek, predikat va argument o‘rtasidagi semantik munosabatlarning tilni tushunish jarayonidagi roli ochib beriladi. Maqolada modelning ijobiy jihatlari bilan bir qatorda uning kamchiliklari, jumladan, diskurs darajasidagi munosabatlarni ifodalashdagi muammolar, kontekst va pragmatik omillarni hisobga olishdagi kamchiliklar ko‘rib chiqiladi. Bundan tashqari, PropBank, AMR va UMR kabi zamonaviy semantik reprezentatsiya tizimlarining predikat–argument modeliga asoslanib rivojlanganligi ta’kidlanadi.